SCC

بیشتر سرطان‌های پوست از لایه بالایی پوست یعنی اپیدرم منشأ می‌گیرند. یکی از مهم‌ترین آن‌ها، سرطان سلول‌های سنگفرشی (SCC) است که از سلول‌های تخت و نازک سنگفرشی سطح اپیدرم ایجاد می‌شود. این سلول‌ها به‌طور طبیعی ریزش می‌کنند و با سلول‌های لایه بازال که تکثیر شده و به سطح پوست حرکت می‌کنند، جایگزین می‌شوند. اما اگر این روند دچار اختلال و رشد غیرقابل‌کنترل شود، SCC شکل می‌گیرد. این نوع سرطان می‌تواند به بافت‌های اطراف نفوذ کند و در صورت تأخیر در درمان، احتمال گسترش به سایر قسمت‌های بدن وجود دارد. در کنار SCC، سرطان سلول‌های بازال (BCC) نیز از اپیدرم منشأ می‌گیرد و شایع‌ترین نوع سرطان پوست محسوب می‌شود؛ با این حال معمولاً رشد آهسته‌تری دارد و کمتر دچار انتشار می‌شود. نوع دیگر، ملانوما است که از سلول‌های تولیدکننده رنگدانه یعنی ملانوسیت‌ها در لایه بازال اپیدرم ایجاد می‌شود. ملانوما کمتر شایع است، اما رفتاری تهاجمی‌تر با احتمال گسترش خیلی بیشتری دارد به نسبت دیگر انواع سرطان پوست دارد.

SCC  کجا بیشتر دیده می‌شود؟
این سرطان معمولا در نواحی معرض نور خورشید ظاهر می‌شود، مثل:

·         صورت

·         گوش‌ها

·         لب‌ها

·         گردن

·         دست‌ها

·         پوست سر

همچنین در زخم‌های مزمن و حتی در بافت‌های مخاطی مثل دهان، بینی، گلو و ناحیه تناسلی نیز ممکن است ایجاد شود.

ظاهر و انواع SCC

ظاهر SCC بسیار متنوع است و بسته به محل بروز، حالت‌های مختلفی پیدا می‌کند؛ از جمله:

• لکه یا برجستگی قرمز، خشن و پوسته‌پوسته
• توده سفت یا زخم شبیه پوسته ضخیم
• زخمی که خونریزی می‌کند یا خوب نمی‌شود
• ضایعه‌ای با لبه‌های برجسته یا سطح زبر
• ضایعات لب‌ها که خشک، پوسته‌پوسته و دردناک می‌شوند
• ضایعات زیر ناخن (گاه شبیه عفونت ناخن)

  SCCمخاطی
این نوع در نواحی غیرپوستی و مخاطی مثل دهان، بینی، مقعد و ناحیه تناسلی دیده می‌شود و رفتار تهاجمی‌تری دارد.

عوامل خطر SCC

·         قرار گرفتن در معرض اشعهUV نور خورشید، سولاریوم و...

·         افراد با رنگ پوست و چشم روشن یا موی بلوند/قرمز

·          آفتاب سوختگی مکرر

·         داشتن سن بالا به علت کاهش ترمیم DNA، ضعف سیستم ایمنی

·         بیماران پیوند عضو با داروهای تضعیف‌کننده ایمنی و بیماران HIV

·         زخم‌های مزمن یا التهاب طولانی‌مدت پوست مانند زخم‌های سوختگی قدیمی یا زخم‌های مزمن

·         قرارگیری طولانی در برابر مواد شیمیایی خاص مثل آرسنیک

 

چگونه SCC را تشخیص دهیم؟

تشخیص سرطان سلول‌های سنگفرشی پوست (SCC) چند مرحله دارد و معمولاً توسط پزشک پوست انجام می‌شود:

·         معاینه پوست

پزشک تمام پوست شما را بررسی می‌کند تا ضایعاتی که ظاهر غیرطبیعی دارند شناسایی کند. ویژگی‌های مشکوک SCC شامل:

• زخم‌هایی که خوب نمی‌شوند
• لکه‌های پوسته‌دار یا ضخیم شده
• برجستگی‌های سفت یا زخم‌شونده

·         نمونه‌برداری از ضایعه (بیوپسی)

اگر ضایعه مشکوک باشد، پزشک با یکی از روش‌های زیر نمونه می‌گیرد:

• برداشت کامل (Excisional Biopsy):
  برداشتن کامل ضایعه همراه با حاشیه‌ای کوچک از پوست سالم که هم جنبه تشخیصی دارد و هم درمانی در مواقعی که ضایعه کوچک باشد.
• نمونه‌برداری پانچ (Punch Biopsy):
  برداشت یک ستون کوچک از بافت ضایعه با استفاده از ابزار دایره‌ای شکل، برای بررسی آزمایشگاهی.
• نمونه‌برداری تراششی (Shave Biopsy):
  تراشیدن سطح ضایعه، معمولاً برای ضایعات سطحی پوست به کار می‌رود.

بیوپسی تنها روش قطعی برای تشخیص SCC است.

·         بررسی بافت زیر میکروسکوپ (پاتولوژی)

آسیب‌شناس نمونه را بررسی می‌کند تا:

• وجود سلول‌های سرطانی سنگفرشی را تأیید کند.
• درجه تهاجمی بودن را بسنجد.
• عمق نفوذ و درگیری ساختارهای اطراف را مشخص کند.

·         تعیین مرحله بیماری (Staging)

اگر SCC بزرگ، عمیق یا در مناطق پرخطر باشد، پزشک بررسی می‌کند که آیا سرطان گسترش یافته است یا نه.

این مرحله ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ارزیابی گره‌های لنفاوی با معاینه، سونوگرافی یا در برخی موارد نمونه برداری گره نگهبان در SCCهای پرخطر
• تصویربرداری در موارد مشکوک به گسترش:
  • CT scan
  • MRI
  • PET scan  در موارد پیشرفته

روش های درمان SCC:

·         جراحی (Standard Excision)

·           جراحی میکروگرافیک Mohs

·         رادیوتراپی

·          داروهای موضعی

·         ایمونوتراپی

·           درمان هدفمند (Targeted Therapy)

·         شیمی‌درمانی

·         الکتروکموتراپی (ECT)

·          درمان‌های ترکیبی
رفرنس‌ها:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5917548/
https://www.cancer.org/cancer/types/melanoma-skin-cancer/about/what-is-melanoma.html

https://www.cancer.org/cancer/types/basal-and-squamous-cell-skin-cancer/about/what-is-basal-and-squamous-cell.html

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/squamous-cell-carcinoma/symptoms-causes/syc-20352480

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441939/

https://www.dermcoll.edu.au/atoz/squamous-cell-carcinoma/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2123432/

https://www.nice.org.uk/guidance/ipg478

https://link.springer.com/article/10.1186/s12967-017-1186-8

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9189743/